Cập nhật quy định bảo mật dữ liệu cá nhân mới nhất năm 2026

Từ ngày 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 (Luật số 91/2025/QH15) chính thức có hiệu lực tại Việt Nam, cùng với Nghị định 356/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành. Đây là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền riêng tư của người dùng trong không gian mạng, đặc biệt là quy định cấm các nền tảng yêu cầu xác thực tài khoản bằng giấy tờ tùy thân.

Những điểm chính cần biết về Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025

Cấm yêu cầu giấy tờ tùy thân: Các dịch vụ mạng xã hội và truyền thông trực tuyến không được phép yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh hoặc video chứa giấy tờ tùy thân (CCCD, CMND, hộ chiếu) để xác thực tài khoản.
Quyền của chủ thể dữ liệu được tăng cường: Người dùng có quyền được biết, đồng ý, truy cập, chỉnh sửa, yêu cầu xóa và hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân của mình.
Trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp: Các nền tảng phải công khai chính sách bảo mật, thông báo rõ ràng về loại dữ liệu thu thập và cung cấp cơ chế để người dùng quản lý dữ liệu của mình.
Chế tài xử phạt nghiêm khắc: Luật quy định các mức phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường thiệt hại đối với các hành vi vi phạm, bao gồm cả việc mua bán dữ liệu cá nhân trái phép.
Sự đồng ý minh bạch: Mọi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân đều phải dựa trên sự đồng ý rõ ràng, minh bạch và có thể kiểm chứng của chủ thể dữ liệu.

Cấm yêu cầu xác thực bằng giấy tờ tùy thân: Bảo vệ thông tin định danh

Một trong những thay đổi đột phá nhất của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 là quy định cấm các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ mạng xã hội, truyền thông trực tuyến yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh hoặc video chứa nội dung đầy đủ hoặc một phần giấy tờ tùy thân (như CCCD, CMND, hộ chiếu) làm yếu tố xác thực tài khoản. Quy định này được đưa ra nhằm hạn chế tối đa nguy cơ rò rỉ thông tin định danh quan trọng của người dùng, vốn là mục tiêu của nhiều hành vi lừa đảo và chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Điều này có nghĩa là, từ ngày 01/01/2026, khi bạn đăng ký hoặc sử dụng các dịch vụ trực tuyến, bạn sẽ không còn phải lo lắng về việc bị yêu cầu tải lên ảnh chụp CCCD hay các giấy tờ cá nhân nhạy cảm khác. Các nền tảng sẽ phải tìm kiếm các phương thức xác thực khác an toàn và hiệu quả hơn, không xâm phạm đến quyền riêng tư của người dùng.

Quyền của người dùng được nâng cao theo Luật mới

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã xác lập rõ ràng và mở rộng các quyền cơ bản của công dân đối với dữ liệu cá nhân của mình. Điều này trao quyền kiểm soát lớn hơn cho người dùng đối với thông tin cá nhân của họ. Cụ thể, người dùng có các quyền sau:

Quyền được biết: Người dùng có quyền được thông báo về việc dữ liệu cá nhân của mình đang được xử lý.
Quyền đồng ý: Mọi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân phải có sự đồng ý rõ ràng, minh bạch và có thể kiểm chứng của chủ thể dữ liệu.
Quyền truy cập: Người dùng có quyền yêu cầu truy cập vào dữ liệu cá nhân của mình để xem hoặc nhận bản sao.
Quyền chỉnh sửa: Người dùng có quyền yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu cá nhân không chính xác hoặc không đầy đủ.
Quyền yêu cầu xóa dữ liệu: Người dùng có quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân của mình trong một số trường hợp nhất định.
Quyền yêu cầu hạn chế xử lý dữ liệu: Người dùng có quyền yêu cầu hạn chế việc xử lý dữ liệu cá nhân của mình.

Các nền tảng và dịch vụ trực tuyến có trách nhiệm cung cấp các cơ chế dễ dàng để người dùng có thể thực hiện các quyền này, ví dụ như thông qua cài đặt tài khoản hoặc các biểu mẫu yêu cầu cụ thể.

Trách nhiệm của các tổ chức và doanh nghiệp

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 cũng đặt ra những trách nhiệm rõ ràng và nghiêm ngặt hơn cho các tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt là các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ truyền thông trực tuyến. Các đơn vị này phải:

Thông báo rõ ràng: Phải thông báo cho người dùng về loại dữ liệu sẽ thu thập, mục đích thu thập và cách thức xử lý.
Không thu thập trái phép: Không được thu thập dữ liệu trái phép hoặc ngoài phạm vi đã thỏa thuận với người dùng.
Công khai chính sách bảo mật: Phải công khai chính sách bảo mật dữ liệu cá nhân một cách dễ hiểu và dễ tiếp cận.
Cung cấp cơ chế quản lý dữ liệu: Phải thiết lập các công cụ hoặc quy trình để người dùng có thể truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu và thiết lập quyền riêng tư cho dữ liệu cá nhân của mình.
Đảm bảo an toàn dữ liệu: Có trách nhiệm áp dụng các biện pháp kỹ thuật và tổ chức phù hợp để bảo vệ dữ liệu cá nhân khỏi các rủi ro bị mất, truy cập trái phép, sửa đổi hoặc tiết lộ.

Những quy định này nhằm đảm bảo rằng các tổ chức, doanh nghiệp không chỉ tuân thủ luật pháp mà còn xây dựng được niềm tin với người dùng thông qua việc minh bạch và có trách nhiệm trong việc quản lý dữ liệu.

Chế tài xử phạt và các hành vi bị nghiêm cấm

Để đảm bảo tính răn đe, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 quy định các chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm. Các chế tài này bao gồm xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường thiệt hại. Mức phạt hành chính tối đa đối với tổ chức có thể lên tới 5% doanh thu của năm trước liền kề đối với hành vi vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới, hoặc 10 lần khoản thu từ hành vi mua bán dữ liệu cá nhân.

Luật cũng nghiêm cấm các hành vi sau:

Mua bán dữ liệu cá nhân (trừ trường hợp luật có quy định khác).
Chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân.
Xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định pháp luật.
Tạo lập, sử dụng các tài khoản giả mạo để thu thập dữ liệu cá nhân.

Những quy định này thể hiện quyết tâm của nhà nước trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân, coi đây là một quyền cơ bản của công dân trong kỷ nguyên số.

Điều người dùng cần lưu ý

Với những thay đổi quan trọng từ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, người dùng cần chủ động nắm bắt thông tin để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu bạn đã xác thực tài khoản bằng giấy tờ tùy thân trước ngày 01/01/2026, các hoạt động xử lý dữ liệu đó vẫn tiếp tục được thực hiện theo sự đồng ý hoặc thỏa thuận hợp pháp trước đó. Tuy nhiên, từ ngày Luật có hiệu lực, các nền tảng không được phép yêu cầu bạn cung cấp lại hình ảnh hoặc video chứa giấy tờ tùy thân để xác thực tài khoản.

Hãy thường xuyên kiểm tra chính sách bảo mật của các dịch vụ bạn đang sử dụng và tận dụng các công cụ quản lý quyền riêng tư mà các nền tảng cung cấp để kiểm soát dữ liệu cá nhân của mình một cách hiệu quả nhất. Việc hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình sẽ giúp bạn an toàn hơn trong môi trường số.

Sign up for Newsletter

Chưa phân loại, Tra cứu & bảo mật